uithangbord van Museum de Vergulde Swaen te ZwijndrechtDe Vergulde Swaen

VORIGE EXPOSITIES

het ontstaan van twee Oliefabrieken

Zowel de familie Van den Bergh als de familie Jurgens waren boterhandelaren in Oss. Op hun inkoopreizen maakten ze in Frankrijk kennis met het product margarine, dat in 1869 door de chemicus Hippolyte Mège Mouriés was uitgevonden. Hij onderzocht hoe de melkproductie in de koe tot stand komt. Daarbij kwam hij tot de conclusie dat de koe haar eigen lichaamsvet afgeeft aan de melk. De oorspronkelijke margarine werd dan ook uit rundvet, afgeroomde melk en gesnipperde koeienuiers vervaardigd. Zijn vinding zond hij in, op een door Napoleon III uitgeschreven prijsvraag, om een broodsmeersel te ontwikkelen dat zijn soldaten op veldtocht in hun ransel konden meenemen zonder dat het snel bedierf. Margarine bleek van onschatbare waarde doordat het, in tegenstelling tot boter, niet na verloop van tijd ging schiften.

Prentbriefkaart, collectie gemeentearchief Zwijndrecht, erfgoed centrum DiEP Dordrecht.
Prentbriefkaart, collectie gemeentearchief Zwijndrecht, erfgoed centrum DiEP Dordrecht.

 

De families van den Bergh en Jurgens zagen het belang in van de vinding voor gebruik van margarine in volksvoedsel. Zij wisten de fabricage verder te ontwikkelen en met de bouw van hun Margarine-fabrieken legden zij de grondslag voor hun Margarineimperia. In 1927 besloten beide families hun activiteiten in een Margarine Unie te bundelen, waaruit in 1928 door de fusie met Lever, “Unilever” werd gevormd. Door het samenvoegen van beide familiebedrijven ontstonden in 1927 de Vereenigde Oliefabrieken Zwijndrecht.

In 1891 verhuisde Van den Bergh zijn Margarinefabriek van Oss naar Rotterdam, terwijl Jurgens zijn bedrijf in Oss verder uitbreidde.

Van den Bergh wilde ook expanderen in de richting van Zeep, dat uit dezelfde grondstof als Margarine werd gemaakt, en zocht een geschikt terrein om een Zeepfabriek te bouwen. Hij vond dit in Zwijndrecht, aan de Lindtsedijk. Zo ontstond in 1911 het begin van Van den Bergh´s Vereenigde Zeepfabrieken, te Zwijndrecht.

Jurgens zat in Oss klem en zocht expansiemogelijkheden om in Nederland een Oliefabriek te vestigen. Hij beschikte al over een Oliefabriek in Emmerich (Duitsland) maar dat was geen geschikte ligging voor aanvoer naar een eventuele Nederlandse, of Belgische Margarinefabriek. Omdat Jurgens al de beschikking had over een Kunstboterfabriek in Dordrecht, waar helaas onvoldoende uitbreidingsmogelijkheden waren, werd in 1913 besloten de Jurgens Oliefabrieken Zwijndrecht te bouwen.



alle exposities