uithangbord van Museum de Vergulde Swaen te ZwijndrechtDe Vergulde Swaen

Burgemeester D. CORPORAAL (1991-2001)

Op 1 juni 1991 werd Derk (Dick) Corporaal benoemd tot burgemeester van Zwijndrecht. Hij werd in Zwolle op 2 november 1936 geboren en groeide op in Zwartsluis, waar hij in drie jaar de MULO doorliep om daarna thuis te gaan werken op de boerderij. Daarnaast studeerde hij schriftelijk voor het staatsexamen Gymnasium. In 1960 werd hij secretaris van de Arjos, de jongerenorganisatie van de Anti Revolutionaire Partij ( ARP). In 1961 trouwde hij met J. A. (Jelly) Sixma; uit dit huwelijk werden drie kinderen geboren. Van 1966 tot en met 1979 was Corporaal (tot 1972 adjunct-) secretaris van de ARP. In die tijd was hij van 1973 tot en met 1978 gemeenteraadslid in Moordrecht namens de Protestants Christelijke Partij (PCP) - een samenwerkingsverband van ARP, CHU en SGP. In 1978 stelde hij zich niet opnieuw herkiesbaar, omdat hij binnen vier jaar burgemeester wilde worden. En Corporaal was van mening dat je als volksvertegenwoordiger de volle vier jaar beschikbaar moest zijn voor de raad.

Op 17 augustus 1979 werd hij benoemd tot burgemeester van Leerdam. In deze relatief kleine gemeente woonden veel minderheden en als burgemeester werd Corporaal belast met het minderhedenbeleid. Leerdam kreeg als eerste Nederlandse gemeente de Prijs voor het Minderhedenbeleid. Corporaal bleef burgemeester van Leerdam na de samenvoeging met Kedichem en Schoonrewoerd. Hij hoefde hiervoor niet opnieuw te solliciteren omdat de Commissaris van de Koningin meende dat er weinig veranderde en Corporaal toch benoemd zou worden.

In 1991 werd Corporaal de eerste burgemeester van Zwijndrecht, die na zijn benoeming geen ambtswoning betrok, maar zelf een huis kocht. Hij woonde aan de Melkwegsingel vlak naast de tot Turkse moskee omgebouwde voormalige Johanneskerk.

Na de start in 1991 van de Wielerronde van Zwijndrecht in de Sterrenbuurt.
Na de start in 1991 van de Wielerronde van Zwijndrecht in de Sterrenbuurt.

Regionale en zelfs landelijke activiteiten vormden o.a. onderwerp van het sollicitatiegesprek van Corporaal met de Zwijndrechtse fractievoorzitters. Regionale samenwerking met nadruk binnen het Drechtstedengebied was een must. Na de reorganisatie van de politie tot het regionale korps Zuid Holland Zuid werd Corporaal plaatsvervangend korpsbeheerder. En op voordracht van Dordrecht en om het beeld van Dordtse overheersing binnen dit verband tegen te gaan werd hij voorzitter van het samenwerkingsverband de Drechtsteden. Deze samenwerking van Drechtsteden werd een voorbeeld voor vele andere regio's. Natuurlijk verliep het niet altijd even soepel. Zo leverden het idee van Corporaal voor een gezamelijke nieuwe brandweerkazerne op de grens van Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht de nodige wrevel op. Het plan kwam te vroeg.

Viering van het 100-jarig bestaan van de Zwijdrechtse watertoren op 23 mei 1997; geheel rechts burgemeester Corporaal.
Viering van het 100-jarig bestaan van de Zwijdrechtse watertoren op 23 mei 1997; geheel rechts burgemeester Corporaal.

Burgemeester Corporaal was maatschappelijk zeer betrokken en hij was dan ook aangedaan toen in een jaar twee personen in hun huis werden gevonden en in alle eenzaamheid bleken te zijn overleden. Op 22 juni 1999 werd de Turkse Kezban Vural op klaarlichte dag op straat door haar ex-man doodgeschoten. Het had een grote impact op de gehele bevolking. Het leidde ook tot de oprichting van de Stichting Kezban, die zich nog steeds bezighoudt met het voorkomen en bestrijden van huiselijk geweld in allochtone kring.

Eerste steenlegging op 27 november 1998 van de nieuwe Brandweerkazerne aan Develsingel 17; op de foto burgemeester en mevrouw Corporaal.
Eerste steenlegging op 27 november 1998 van de nieuwe Brandweerkazerne aan Develsingel 17; op de foto burgemeester en mevrouw Corporaal.

"Omzien naar elkaar" werd meer dan een slogan voor Corporaal. Sociale veiligheid kreeg hoge prioriteit in het veiligheidsbeleid, waar de burgemeester een centrale rol in had. Dit beleid was eerst nog erg versnipperd en de onveiligheidsgevoelens waren omvangrijk. Regionaal, maar zeker ook lokaal in Zwijndrecht werd een integrale veiligheidsaanpak ontwikkeld. Specifiek aandachtspunt daarbinnen was de drugsoverlast en de gevolgen van drugsgebruik onder jongeren. Het Rijk zag niets in een aanpak van illegale drugshandel als een gemeente van een omvang als Zwijndrecht geen coffeeshop had. Corporaal was echter, gesteund door College en Raad, tegenstander van de komst van een coffeeshop met winstoogmerk. Hij nam zelf het initiatief om hier een alternatief voor te realiseren met als resultaat een niet-commerciële coffeeshop, die aan alle voorschriften zoals over de afstand tot scholen, voldeed. De coffeeshop werd beheerd door een stichting onder leiding van een breed uit de samenleving gevormd bestuur.

In zijn toespraken tijdens de Dodenherdenking op 4 mei legde Corporaal, zo gevraagd door de fractievoorzitters uit de Raad, een verbinding tussen verleden en heden waarin de tirannie nooit verdwenen is. Dit leidde onder meer tot het initiatief van Corporaal om het herdenkingsmonument van 1948 uit te breiden met de namen van hen die in Nederlandsch Indië en in Nieuw Guinea waren gevallen.

Corporaal speelde ook een centrale rol in de opvang van asielzoekers binnen Zwijndrecht. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) had verzocht een opvangboot te mogen plaatsen in de Uilenhaven - vlak naast Unilever. Tijdens inspraakavonden kwamen veel weerstand en praktische bezwaren naar voren. De gemeente ging uiteindelijk akkoord onder een aantal voorwaarden. De asielboot Göteborg lag van april 1994 tot april 1995 in Zwijndrecht. Ondanks alle voorzorgen verliep deze periode niet geheel zonder problemen. In 2000 vroeg het COA toestemming in het gebouw van het voormalige Julia Schippersinternaat asielzoekers te mogen vestigen. Na inspraak en overleg ging de gemeente akkoord, onder enkele voorwaarden zoals een tijdslimiet van 3 jaar en waarborgen voor de veiligheid. Toen aan de voorschriften voor brandveiligheid niet voldaan bleek te zijn weigerde burgemeester Corporaal toestemming te geven voor de opening. Dit gaf aanzienlijke problemen voor het COA, maar uiteindelijk werd aan de voorschriften voldaan. Na 3 jaar verzocht het COA om verlenging met een, twee jaar. Maar het college van B&W weigerde hieraan medewerking te verlenen gelet op haar eerdere toezeggingen aan de bevolking.

Bij zijn benoeming in 1991 stonden in Zwijndrecht drie beleidsthema's centraal, namelijk sociale en bestuurlijke vernieuwing en milieu.

In 1993 vond een bezetting door schippers plaats van de regelkamer op Kijfhoek uit protest tegen het landelijke vervoersbeleid. De bezetting viel onder de verantwoordelijkheid van Corporaal en zijn collega van Heerjansdam. In nauw overleg met de NS-leiding en de politie probeerde men er met de bezetters door overleg uit te komen. Alhoewel niet iedereen gelukkig was met de gekozen weg hielden de burgemeesters voet bij stuk en leverde dit uiteindelijk resultaat op.

Zwijndrecht had al een stedenband met het Duitse Norderstedt. Na de val van het IJzeren Gordijn zag de Raad ook een taak in het stimuleren van democratisering in Oost Europa. Onder leiding van Corporaal werd contact gezocht met het Slowaakse Poprad (70.000 inw.) aan de voet van het Tatra-gebergte. In het licht van de genoemde kerntakendiscussie werd deze stedenband onder gebracht bij de Stichting Internationale Contacten,met mensen uit bedrijfsleven en samenleving onder voorzitterschap van de burgemeester. Uitwisselingen vanuit onderwijs, cultuur en het bedrijfsleven werden ontwikkeld. Later werd ook een stedenband met het Belgische Zwijndrecht gerealiseerd. Bij zijn afscheid als burgemeester van Zwijndrecht werd Corporaal benoemd tot ereburger van Poprad vanwege zijn inzet om de afstand tussen mensen uit verschillende landen en culturen te verkleinen.

Welkom voor H.M. Koningin Beatrix bij de opening van het nieuwe  Schippersinternaat Julia op 15 juni 2001.
Welkom voor H.M. Koningin Beatrix bij de opening van het nieuwe Schippersinternaat Julia op 15 juni 2001.

Bij zijn afscheid op 1 november 2001 werd Corporaal tot ereburger van Zwijndrecht benoemd. In zijn afscheidsspeech gaf hij aan dat de schaalvergroting op gemeentelijk gebied nog niet ten einde was. Eerdere pogingen om een gemeente Zwijndrechtse Waard bespreekbaar te maken, waren op niets uitgelopen. Hij sprak zich in deze laatste toespraak als burgemeester uit voor de realisatie van een Drechtstad. De vorm die de samenwerking tussen de Drechtsteden heeft gekregen biedt voorshands een alternatief.

In 2001 werden burgemeesters verplicht jaarlijks een Burgerjaarverslag te publiceren. Corporaal publiceerde dit verslag vlak voor zijn afscheid en was daarmee de eerste burgemeester in Nederland.

De belangrijkste projecten die in de ambtsperiode van burgemeester Corporaal in gang werden gezet of hun beslag kregen volgen hieronder.


Drechtoeverproject (uitbreiding regionale samenwerking)
Betuwelijn, Hoge Snelheidslijn, Verbreding spoorlijnen
Gezamelijke aanpak vervoer gevaarlijke stoffen
Nieuwe brandweerkazerne op andere lokatie.
Renovatie Langeraarstraat, Sterrenbuurt en Kort Ambacht.
Projekt Westkeetshaven, Invulling Pullmannterrein
Herinrichting Veerplein
Renovatie en uitbreiding Winkelcentrum Walburg
Plannen rond verplaatsing werf Gemeentewerken
Nieuwbouw en verbouw Verpleeg en Verzorgingshuizen.
Herstruktureing Welzijnsvoorzieningen; samenwerking en samenvoeging scholen
Herstrukturering Volkstuincomplex en Bakestein;herstrukturering industrieterrein
Beeldenpark Drechtoevers, in juni 1996 door H.M. Koningin Beatrix geopend
Nieuwbouw Schippersinternaat Julia, op 15 juni 2001 door H.M Koningin Beatrix geopend
Seniorenbus ( particulier initiatief voor Zwijndrecht en Hendrik Ido Ambacht met inmiddels 120 vrijwilligers dat t.m 2001 al ongeveer 100.000 personen had vervoerd)
Samenvoeging Heerjansdam en Zwijndrecht, staat in top 5 van beste fusietrajecten.

 

burgemeesters van Zwijndrecht

Stoop, Anthony Azn.
Brouwer, Petrus Marius
de Bruïne, Pieter Johannes Albertus
Doorn, Petrus
H.H. Douma
Jansen Manenschijn, Jan Albert Jacob
Aeckerlin, Abraham
Slobbe, Cornelis
C. Pijl Hogeweg
D. Corporaal